Gilead Sciences (GILD) ทำธุรกิจอะไร? เข้าใจทั้งบริษัทใน 5 นาที

🏢 ทำธุรกิจอะไร

Gilead Sciences (GILD) เป็นบริษัทยาชีวเภสัชกรรม (biopharmaceutical) ที่เน้นคิดค้นและขายยารักษาโรคร้ายแรง โดยเฉพาะ HIV ไวรัสตับอักเสบ COVID-19 และมะเร็ง มีฐานที่มั่นอยู่ที่ Foster City รัฐแคลิฟอร์เนีย และดำเนินงานในกว่า 35 ประเทศทั่วโลก

พูดง่ายๆ คือ Gilead ไม่ได้ขายอุปกรณ์หรือบริการ แต่ขาย "ยา" ที่พัฒนาเองจากการวิจัยมาหลายสิบปีครับ บริษัทดำเนินงานใน segment เดียว คือการค้นพบ พัฒนา และนำยาออกสู่ตลาด ไม่ได้แยกแผนกธุรกิจหลายขาเหมือนบริษัทยาบางแห่ง

พอร์ตยาในมือมีหลายสิบตัว แต่ที่แบกรายได้หลักๆ คือกลุ่ม HIV และตับ ส่วนกลุ่มมะเร็งกำลังโตขึ้นมาเรื่อยๆ ครับ

💰 เงินเข้ากระเป๋ามาจากไหน

รายได้แทบทั้งหมดมาจากการขายยาโดยตรง (product sales) ไตรมาส 1 ปี 2026 ทำรายได้รวม 6,960 ล้านดอลลาร์ โดย 6,946 ล้านเป็นยอดขายยา และอีกเล็กน้อยเป็น royalty และรายได้จากสัญญา

กลุ่ม HIV คือหัวใจหลักของบริษัทครับ ไตรมาสเดียวทำได้ 5,030 ล้านดอลลาร์ คิดเป็นกว่า 72% ของยอดขายยาทั้งหมด โดย Biktarvy เป็นดาวเด่น ทำรายได้ 3,361 ล้านดอลลาร์ในไตรมาสเดียว และ Descovy อีก 807 ล้าน ตามมาด้วยกลุ่มโรคตับ (Liver Disease) ราว 767 ล้าน และกลุ่มมะเร็ง (Oncology) อีก 810 ล้าน

ถ้าดูตลอดปี 2025 รายได้รวมอยู่ที่ 29,443 ล้านดอลลาร์ โดย HIV ทั้งกลุ่มทำได้ 20,752 ล้านดอลลาร์ แค่ตัวเดียวคือ Biktarvy ก็ทำได้ 14,334 ล้านแล้วครับ ถือว่าพึ่งพาตัวยาตัวนี้สูงมากทีเดียว

🏰 จุดแข็งของธุรกิจ

จุดแข็งแรกสุดของ Gilead คือ "ประวัติการพัฒนายาที่ได้ผลจริง" ในโรคที่รักษายากครับ โดยเฉพาะ HIV และไวรัสตับอักเสบ ยาหลายตัวกลายเป็นมาตรฐานการรักษาที่แพทย์เลือกใช้ทั่วโลก เช่น Biktarvy ที่ปัจจุบันยังเป็นยาสูตรครบในเม็ดเดียวที่ได้รับความนิยมสูง

จุดแข็งที่สองคือ ฐานทรัพย์สินทางปัญญา (patent) ที่ยาวนาน บริษัทเพิ่งตกลงกับผู้ผลิตยาสามัญ (Lupin, Cipla, Laurus Labs) ว่าจะยังไม่มียาสามัญของ Biktarvy เข้าตลาดสหรัฐฯ จนถึงเดือนเมษายน 2036 ซึ่งยืดออกไปกว่าที่เคยคาดไว้กว่าสองปีครับ หมายความว่า Biktarvy ยังมีเวลาทำรายได้ต่อไปอีกนาน

จุดแข็งที่สามคือ pipeline ที่กว้าง บริษัทมีโปรแกรมทดลองทางคลินิกกว่า 50 โปรแกรม และกำลังขยายสู่กลุ่มมะเร็ง เช่น ยา CAR-T cell therapy (Yescarta, Tecartus) และ Trodelvy ที่เป็นยารักษามะเร็งเต้านม ซึ่งรายได้กำลังโตขึ้นต่อเนื่อง

🤝 ลูกค้าและพาร์ทเนอร์หลัก

Gilead ขายยาผ่านช่องทาง wholesale/distributor เป็นหลักในสหรัฐฯ โดย filing ระบุว่ามีการเปิดเผยรายได้จากลูกค้าหลักในรูปสัดส่วนต่อยอดขายสุทธิ แต่ใน filing ที่มีอยู่ไม่ได้ระบุชื่อลูกค้าและสัดส่วนชัดเจน

ส่วนพาร์ทเนอร์ที่เห็นชัดในตัวเลขคือ Janssen Sciences Ireland (ในเครือ J&J) ซึ่ง Gilead ได้รับรายได้จากส่วนแบ่งยา Symtuza ราว 138 ล้านดอลลาร์ในไตรมาส 1 ปี 2026 นอกจากนี้ยังมีความร่วมมือกับ Arcus Biosciences ในด้านมะเร็ง และล่าสุดมีการเข้าซื้อ Arcellx เพื่อขยายพอร์ต CAR-T cell therapy สำหรับมะเร็งไขกระดูก รวมถึงมีพาร์ทเนอร์กับ Pregene และ LEO Pharma ในสายมะเร็งและโรคอักเสบตามลำดับครับ

⚠️ ความเสี่ยงที่ต้องรู้

ความเสี่ยงแรกและใหญ่ที่สุดคือ "ความเข้มข้นของรายได้ใน Biktarvy ตัวเดียว" ครับ ยาตัวนี้คิดเป็นเกือบครึ่งหนึ่งของรายได้ทั้งบริษัท ถ้าวันหนึ่งมีปัญหา ไม่ว่าจะจากการแข่งขัน ปัญหาความปลอดภัย หรือนโยบายราคายา ผลกระทบจะหนักมาก

ความเสี่ยงที่สองคือ ยา Veklury (remdesivir สำหรับ COVID-19) รายได้ลดลงชัดเจน จากไตรมาส 1 ปี 2025 ที่ทำได้ 302 ล้านดอลลาร์ เหลือเพียง 144 ล้านในไตรมาส 1 ปี 2026 เพราะอัตราการเข้าโรงพยาบาลจาก COVID-19 ลดลง บริษัทเองก็ระบุว่า "คาดว่า Veklury จะลดลงต่อไป"

ความเสี่ยงที่สามคือ pipeline ที่ยังไม่แน่นอน มีทั้งข่าวดีและข่าวไม่ดี เช่น การทดลอง STAR-221 สำหรับมะเร็งกระเพาะอาหารต้องหยุดกลางคัน และ ASCENT-07 สำหรับมะเร็งเต้านมก็ไม่ผ่าน primary endpoint นอกจากนี้ FDA ยังสั่ง clinical hold สำหรับยา HIV รักษา GS-1720 และ GS-4182 อีกด้วย

ความเสี่ยงที่สี่คือ หนี้สินที่อยู่ในระดับสูง บริษัทมีหนี้ระยะยาวรวมกว่า 22,000 ล้านดอลลาร์ (ณ สิ้นปี 2025) และต้องจ่ายดอกเบี้ยราว 240 ล้านดอลลาร์ต่อไตรมาส รวมถึงยังมีความเสี่ยงจากนโยบายราคายาของรัฐบาลสหรัฐฯ และภาษีนำเข้า ซึ่งบริษัทเองก็กล่าวถึงใน filing ครับ

🚀 อนาคตจะไปทางไหน

บริษัทระบุว่ามีเป้าหมายเชิงกลยุทธ์ว่าจะนำยาใหม่ที่เปลี่ยนแปลงการรักษา 10 ตัวขึ้นไปสู่มือผู้ป่วยภายในปี 2030 โดยมีลำดับความสำคัญหลักอยู่ที่ (1) ยา HIV แบบออกฤทธิ์ยาว โดยเฉพาะ lenacapavir (Yeztugo) ซึ่งฉีดเพียงสองครั้งต่อปีสำหรับการป้องกัน HIV (PrEP) และมีข้อตกลงกับ PEPFAR เพื่อส่งยาให้ผู้คนสองล้านคนใน 3 ปี (2) ขยาย pipeline ด้านมะเร็งและโรคอักเสบ รวมถึงการเข้าซื้อกิจการ Arcellx เพื่อเพิ่ม CAR-T cell therapy สำหรับมะเร็งไขกระดูก และ (3) บริษัทระบุว่าวางแผนลงทุนในสหรัฐฯ 32,000 ล้านดอลลาร์ถึงปี 2030 รวมถึงนำ AI มาใช้ในกระบวนการวิจัยและพัฒนา

ความเสี่ยงสำคัญที่จะกระทบแผนอนาคตคือผลทดลองของยาในไปป์ไลน์ที่ยังไม่แน่นอน รวมถึงนโยบายของรัฐบาลสหรัฐฯ ที่อาจส่งผลต่อราคายาและต้นทุนการผลิตครับ

📈 ผลล่าสุดสั้นๆ

ไตรมาส 1 ปี 2026 รายได้รวม 6,960 ล้านดอลลาร์ เพิ่มขึ้นราว 4% เมื่อเทียบกับไตรมาสเดียวกันปีก่อน กำไรสุทธิอยู่ที่ 2,021 ล้านดอลลาร์ เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญจาก 1,315 ล้านในปีก่อน โดยมี gross margin หลังหักต้นทุนสินค้าอยู่ที่ประมาณ 79% และ operating margin ราว 37% ดูตัวเลข/กราฟเต็มได้ที่แท็บงบการเงิน