i-80 Gold (IAUX) ทำธุรกิจอะไร? เข้าใจทั้งบริษัทใน 5 นาที

🏢 ทำธุรกิจอะไร

พูดง่ายๆ คือ IAUX (ชื่อบริษัทเต็มคือ i-80 Gold Corp.) เป็นบริษัทขุดทองและเงินที่ทำงานอยู่ในรัฐเนวาดาของสหรัฐฯ ทั้งหมดครับ ตอนนี้บริษัทถือสิทธิ์ 100% ในแหล่งทองหลักสี่แหล่ง ได้แก่ Granite Creek (มีทั้ง Granite Creek underground และ Granite Creek open pit), Ruby Hill (มี Archimedes underground และ Mineral Point open pit), Lone Tree (มีโรงประมวลผล Lone Tree Plant) และ Cove (McCoy-Cove) ยังมีโครงการ FAD ที่บริษัทระบุว่าตอนนี้ยังไม่ถือเป็นโครงการสำคัญครับ

ภาพรวมแผนของบริษัทคือปรับตัวจากบริษัทสำรวจไปเป็นผู้ผลิตทองระดับกลาง โดยเริ่มจากเหมืองใต้ดินสองแห่งที่มีเกรดสูงคือ Granite Creek underground ซึ่งตอนนี้กำลังทยอยเพิ่มกำลังการผลิต และ Archimedes underground ที่บริษัทตั้งเป้าให้ได้ทองแท่งแรกภายในสิ้นปี 2026 ครับ ส่วนโรงประมวลผล Lone Tree Plant (autoclave and carbon-in-leach processing plant) กำลังถูกปรับปรุงใหม่ และบริษัทคาดว่าจะเริ่ม commissioning ในไตรมาส 4 ปี 2027 เพื่อใช้ประมวลผล refractory material จากเหมือง Granite Creek และ Archimedes เป็นหลักครับ ก่อนที่โรงนี้จะพร้อม บริษัทจ้างโรงประมวลผลภายนอกทำงานให้ตามสัญญา toll milling ไปก่อนครับ

สิ่งที่คนอ่านต้องรู้คือ ตอนนี้ทุกโครงการของบริษัทยังอยู่ในขั้นสำรวจ (exploration stage) เพราะยังไม่ได้ประกาศ mineral reserves ครับ แปลว่าบริษัทยังไม่ได้ยืนยันปริมาณทองที่ขุดคุ้มค่าทางเศรษฐกิจแบบเป็นทางการ ซึ่งเป็นจุดที่ควรจับตาเป็นพิเศษครับ

💰 เงินเข้ากระเป๋ามาจากไหน

รายได้หลักมาจากการขายทองครับ ในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2026 บริษัทมีรายได้รวม 76.7 ล้านดอลลาร์ สหรัฐฯ แบ่งเป็น Granite Creek ประมาณ 53.2 ล้านดอลลาร์ (ขายทองได้ 10,818 ออนซ์), Lone Tree ประมาณ 18.8 ล้านดอลลาร์ (ขายทองได้ 4,032 ออนซ์) และ Ruby Hill ประมาณ 4.8 ล้านดอลลาร์ (ขายทองได้ 1,073 ออนซ์) ครับ ราคาขายทองเฉลี่ยที่บริษัทได้รับอยู่ที่ 4,801 ดอลลาร์ต่อออนซ์ ขณะที่ปีก่อนอยู่ที่ 3,124 ดอลลาร์ต่อออนซ์ครับ ตัวเลขออนซ์ที่ขายรวมเฉพาะส่วนของทองจากการขายแร่ที่ยังไม่ได้ประมวลผลเต็มรูปแบบ โดยคิดเฉพาะส่วนที่บริษัทได้รับเงินตาม payable factor 56% ในปีนี้ครับ

แต่ต้องบอกตรงๆ ว่าเงินสดก้อนใหญ่ของบริษัทในปีนี้ไม่ได้มาจากการขายทองครับ มาจากการระดมทุนและการปรับโครงสร้างหนี้ที่เรียกว่า recapitalization ซึ่งทำให้บริษัทมีเงินสดและเทียบเท่าเงินสดอยู่ที่ประมาณ 464.6 ล้านดอลลาร์ ณ วันที่ 30 มิถุนายน 2026 ครับ ส่วนฝั่งค่าใช้จ่าย บริษัทใช้เงินไปกับการเตรียมการพัฒนาโครงการ การสำรวจ และการก่อสร้างโรงประมวลผล Lone Tree ซึ่งทำให้ในงวด 6 เดือนแรกบริษัทขาดทุนสุทธิราว 131.1 ล้านดอลลาร์ ครับ

🏰 จุดแข็งของธุรกิจ

จุดแข็งแรกคือการถือสิทธิ์ในทรัพย์สินเองทั้งหมดครับ บริษัทระบุว่าทุกโครงการเป็นของบริษัท 100% ไม่ต้องแบ่งกำไรให้พาร์ทเนอร์ในการขุดแต่ละแหล่ง และบริษัทบอกว่าตัวเองเป็นหนึ่งในผู้ถือทรัพยากรแร่ทองรายใหญ่ของรัฐเนวาดาครับ

จุดแข็งที่สองคือการมีท่อส่งโครงการที่หลากหลายครับ ทั้งเหมืองใต้ดินสามแห่งและเหมืองเปิดสองแห่ง ทำให้บริษัทไม่ได้พึ่งพาแหล่งเดียว และมีโครงการที่กำลังอยู่ระหว่างการขออนุญาตและการศึกษาทางเทคนิคหลายตัว

จุดแข็งที่สามคือการมีโรงประมวลผลของตัวเอง โดยเฉพาะ Lone Tree Plant ที่บริษัทกำลังปรับปรุง ซึ่งจะช่วยลดการพึ่งพาโรงประมวลผลภายนอกเมื่อเริ่มใช้งานเต็มรูปแบบครับ จุดแข็งที่สี่คือฐานการเงินที่เพิ่งแข็งแรงขึ้น บริษัทระบุว่าการปรับโครงสร้างทุนในปีนี้ทำให้มีเงินทุนที่ผูกพันและพร้อมใช้งานรวมกันเกิน 1 พันล้านดอลลาร์ ครับ และบริษัทบอกว่าตนไม่ได้พึ่งพาผู้ซื้อทองรายใดรายหนึ่ง เพราะขายผ่านตลาดทองโลกได้ครับ

🤝 ลูกค้าและพาร์ทเนอร์หลัก

ฝั่งลูกค้า บริษัทขายทองผ่านตลาดโลกครับ และระบุว่าไม่ได้ขึ้นกับผู้ซื้อรายใดรายหนึ่ง แต่ในช่วงที่ผ่านมามีข้อตกลงกับ Vox Royalty ที่เป็น gold offtake agreement ซึ่งบริษัทได้ยกเลิกไปแล้วเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2026 โดยแลกกับการออกหุ้นสามัญประมาณ 3.45 ล้านหุ้นครับ

ฝั่งการประมวลผล บริษัทใช้โรงประมวลผลภายนอกผ่านสัญญา toll milling ไปจนถึงปี 2027 ก่อนจะย้ายมาใช้โรงของตัวเองในปี 2028 ครับ และบริษัทเองก็ยอมรับว่าการล่าช้าที่โรงประมวลผลภายนอกเป็นเหตุให้ยอดขายไตรมาส 2 ลดลงครับ

ฝั่งการเงิน พาร์ทเนอร์สำคัญที่เห็นในงบล่าสุดคือ Franco-Nevada ซึ่งซื้อ NSR Royalty เป็นเงิน 250 ล้านดอลลาร์ (ได้รับ 225 ล้านดอลลาร์เมื่อปิดดีล) และ National Bank of Canada กับ Macquarie Bank ที่ให้ 2026 Gold Prepay วงเงินสูงสุด 250 ล้านดอลลาร์ครับ ส่วน Orion เป็นเจ้าหนี้รายเดิมที่บริษัทจ่ายคืนไปแล้วส่วนใหญ่ แต่สัญญา Silver Purchase Agreement ยังคงมีผลอยู่ครับ

⚠️ ความเสี่ยงที่ต้องรู้

ความเสี่ยงแรกคือบริษัทยังไม่มี mineral reserves ที่ประกาศอย่างเป็นทางการครับ ตัวเลขปริมาณทองและเป้าผลผลิตส่วนใหญ่มาจากการประเมินเบื้องต้น (PEA/Initial Assessment) ซึ่งบริษัทระบุว่ามีส่วนที่อิงจาก inferred resources ที่ยังไม่ได้พิสูจน์ความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ จึงไม่มีความแน่นอนว่าเป้าจะเป็นจริงครับ

ความเสี่ยงที่สองคือราคาทอง ซึ่งผันผวนมาก บริษัทระบุว่าราคาทองลดลงยาวนานอาจทำให้ทรัพยากรบางส่วนไม่คุ้มค่าที่จะขุด และในงวดนี้มีการรับรู้ขาดทุนจากการปรับมูลค่าเครื่องมือทางการเงินที่เกี่ยวกับราคาโลหะและอัตราคิดลดราว 39.5 ล้านดอลลาร์ครับ แม้จะเป็นรายการที่ไม่ใช่เงินสดโดยตรงก็ตาม

ความเสี่ยงที่สามคือการปรับปรุง Lone Tree Plant ต้องเป็นไปตามแผนทั้งเรื่องเวลาและงบประมาณครับ ถ้าล่าช้า บริษัทจะต้องพึ่งโรงประมวลผลภายนอกต่อไปนานกว่าที่วางไว้ ซึ่งกระทบทั้งต้นทุนและรายได้ครับ

ความเสี่ยงที่สี่คือกระแสเงินสด ในงวด 6 เดือนแรกบริษัทใช้เงินในการดำเนินงานไปราว 94.7 ล้านดอลลาร์ครับ และ Growth capital ปี 2026 อยู่ที่ประมาณ 140-160 ล้านดอลลาร์สำหรับ Lone Tree เพียงโครงการเดียว

ความเสี่ยงที่ห้าคือภาระหนี้และการจ่ายคืนในอนาคตครับ หนี้สินรวมอยู่ที่ประมาณ 915.8 ล้านดอลลาร์ ณ สิ้นมิถุนายน 2026 เทียบกับ 356.6 ล้านดอลลาร์ ณ สิ้นปี 2025 ประกอบด้วย 2026 Convertible Debentures ดอกเบี้ย 3.75% ครบกำหนดปี 2031 ยอด 287.5 ล้านดอลลาร์ และ 2026 Gold Prepay ที่ต้องส่งทองรวม 39,978 ออนซ์ตั้งแต่ปี 2028 ถึงกลางปี 2030 ครับ นอกจากนี้ NSR Royalty ของ Franco-Nevada คิด 1.5% ของ net smelter return ถึงสิ้นปี 2030 และเพิ่มเป็น 3.0% หลังจากนั้น โดยมีผลกับทุกโครงการและไม่มีวันหมดอายุ ซึ่งหมายความว่าบริษัทจะได้รับรายได้จากการขายทองน้อยลงในทุกออนซ์ครับ

ความเสี่ยงที่หกคือการเจือจางของผู้ถือหุ้น ณ วันที่ 10 สิงหาคม 2026 มีหุ้นสามัญ 865.9 ล้านหุ้น และยังมีวอแรนต์ค้างอยู่ประมาณ 196 ล้านหน่วย บวกกับ convertible debentures ที่แปลงเป็นหุ้นได้ ถ้าใช้สิทธิ์เหล่านี้ สัดส่วนการถือหุ้นของคนเดิมจะลดลงครับ

ความเสี่ยงสุดท้ายคือความเสี่ยงจากการทำเหมืองและการขออนุญาต ทั้งเรื่องอุบัติเหตุ น้ำ สิ่งแวดล้อม และการอนุมัติจากหน่วยงานรัฐที่ยังต้องดำเนินการอีกหลายโครงการครับ

📊 ตัวชี้วัดการเติบโต

บริษัทยังขาดทุนสุทธิอยู่ จึงขอใส่ตัวชี้วัดการผลิตแทนครับ ปริมาณทองที่ผลิตได้ในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2026 อยู่ที่ 21,964 ออนซ์ เพิ่มขึ้นราว 53% จากปีก่อน และในไตรมาส 2 เพียงไตรมาสเดียวผลิตได้ 11,098 ออนซ์ เทียบกับ 4,178 ออนซ์ในปีก่อนครับ

บริษัทให้แนวทางผลิตปี 2026 ไว้ที่ Granite Creek underground 30,000-40,000 ออนซ์ และ Archimedes underground กับ residual heap leach รวมประมาณ 10,000 ออนซ์ครับ

บริษัทระบุว่าในระยะที่ 1 ของแผนพัฒนา ตั้งเป้าปริมาณทองเฉลี่ยต่อปีที่ 150,000-200,000 ออนซ์ เริ่มในปี 2028 โดยเป้าระยะยาวอยู่ที่ประมาณ 600,000 ออนซ์ต่อปีครับ ตัวเลขเหล่านี้เป็นเป้าหมายของบริษัท ไม่ใช่การคาดการณ์ผลประกอบการ และยังขึ้นกับการเริ่มใช้ Lone Tree Plant ครับ สำหรับ Mineral Point open pit บริษัทระบุว่าจากการประเมินเบื้องต้นปี 2025 มีปริมาณผลผลิตตลอดอายุเหมืองประมาณ 282,000 gold equivalent ออนซ์ครับ

🚀 อนาคตจะไปทางไหน

ถ้ามองตามแผนของบริษัท ระยะที่ 1 คือการเร่ง Granite Creek underground ให้ถึงกำลังผลิตเต็มที่ เริ่มขุด Archimedes underground และปรับปรุง Lone Tree Plant ให้เสร็จเพื่อเริ่มประมวลผลเองในต้นปี 2028 ครับ บริษัทระบุว่าการก่อสร้างหลักของ Lone Tree จะเริ่มไตรมาส 4 ปี 2026 และคาดว่าจะ commissioning ในไตรมาส 4 ปี 2027 ครับ

ระยะที่ 2 คือการพัฒนา Cove underground, Granite Creek open pit และ Mineral Point open pit ซึ่งยังต้องรอการศึกษาความเป็นไปได้ (feasibility study) และการขออนุญาตก่อนครับ บริษัทระบุว่า feasibility study ของ Granite Creek underground คาดว่าจะเผยแพร่ในไตรมาส 3 ปี 2026 ส่วนการศึกษาทางเทคนิคของ Archimedes และ Mineral Point บริษัทวางแผนไว้ในปี 2027 ครับ

ทั้งหมดนี้ยังขึ้นกับการขออนุญาต ราคาทอง และผลการเจาะสำรวจที่จะออกมาเพิ่มเติมครับ

📈 ผลล่าสุดสั้นๆ

ไตรมาส 2 ปี 2026 บริษัทมีรายได้ 24.3 ล้านดอลลาร์ ลดจาก 27.8 ล้านดอลลาร์ในปีก่อน แต่ครึ่งปีแรกรายได้รวม 76.7 ล้านดอลลาร์ เพิ่มขึ้นราว 83% ครับ ขณะที่ขาดทุนสุทธิครึ่งปีแรกอยู่ที่ 131.1 ล้านดอลลาร์ ดูตัวเลข/กราฟเต็มได้ที่แท็บงบการเงินครับ