Trip.com Group (TCOM) ทำธุรกิจอะไร? เข้าใจทั้งบริษัทใน 5 นาที

🏢 ทำธุรกิจอะไร

Trip.com Group (TCOM) เป็นแพลตฟอร์มจองท่องเที่ยวออนไลน์ที่ก่อตั้งในปี 1999 โดยให้บริการครบวงจรตั้งแต่จองโรงแรม ตั๋วเครื่องบิน ตั๋วรถไฟ ทัวร์แพ็กเกจ ไปจนถึงบริการท่องเที่ยวสำหรับองค์กรครับ

บริษัทดำเนินงานผ่านแบรนด์หลักสี่ตัวพร้อมกัน ได้แก่ Ctrip และ Qunar ซึ่งเน้นตลาดจีนเป็นหลัก, Trip.com ที่ให้บริการในกว่า 48 ประเทศ 27 ภาษา 44 สกุลเงิน และ Skyscanner ซึ่งเป็นเครื่องมือค้นหาราคาท่องเที่ยวที่ครอบคลุมกว่า 50 ประเทศ ทั้งสี่แบรนด์นี้ทำงานบนระบบเดียวกัน แต่เข้าถึงฐานลูกค้าต่างกลุ่มกันครับ

แพลตฟอร์มของ TCOM เชื่อมต่อนักท่องเที่ยวกับคู่ค้าในระบบนิเวศขนาดใหญ่ ประกอบด้วยที่พักกว่า 1.7 ล้านแห่งทั่วโลก สายการบินกว่า 680 สาย ครอบคลุม 3,500 สนามบินใน 220 ประเทศและภูมิภาค และคู่ค้าอื่นๆ อีกกว่า 60,000 รายครับ นอกจากช่องทางออนไลน์ที่มีคำสั่งซื้อทางมือถือมากกว่า 90% แล้ว บริษัทยังมีสาขาออฟไลน์ราว 6,000 แห่งใน 300 เมืองในจีนด้วยครับ

💰 เงินเข้ากระเป๋ามาจากไหน

กลไกหาเงินหลักของ TCOM คือ "ค่าคอมมิชชั่น" ครับ บริษัทไม่ได้ซื้อห้องพักหรือตั๋วมาถือครองเองในส่วนใหญ่ แต่ทำหน้าที่เป็นตัวกลาง เมื่อจองสำเร็จก็ได้ส่วนแบ่งจากโรงแรมหรือสายการบิน รายได้จึงรับรู้เป็นยอดสุทธิ (net basis) ไม่ใช่ยอดรวมทั้งหมดของการจอง ทำให้ต้นทุนความเสี่ยงจากการยกเลิกต่ำมากครับ

ในปี 2025 รายได้รวมแบ่งเป็นสี่ส่วนหลัก ได้แก่ การจองที่พัก 42% คิดเป็นราว 26,100 ล้านบาท (RMB), การจองตั๋วโดยสาร 36% หรือราว 22,500 ล้าน RMB, ทัวร์แพ็กเกจ 7% หรือราว 4,700 ล้าน RMB, บริการองค์กร 5% หรือราว 2,800 ล้าน RMB และอื่นๆ อีก 10% หรือราว 6,400 ล้าน RMB ซึ่งหมวดนี้รวมโฆษณาออนไลน์และบริการทางการเงินบนแพลตฟอร์มครับ

สิ่งที่น่าสังเกตคือสัดส่วนรายได้กำลังเคลื่อนตัวครับ การจองที่พักซึ่งมี take rate สูงกว่าค่อยๆ ขยับจาก 39% ในปี 2023 มาเป็น 42% ในปี 2025 ขณะที่ตั๋วโดยสารซึ่ง take rate ต่ำกว่าลดสัดส่วนจาก 41% เหลือ 36% ทิศทางนี้ส่งผลดีต่อ margin โดยรวมครับ

🏰 จุดแข็งของธุรกิจ

จุดแข็งแรกสุดของ TCOM คือขนาดของฐานข้อมูลและเครือข่ายที่สะสมมากว่า 25 ปีครับ ที่พัก 1.7 ล้านแห่ง สายการบิน 680 สาย และคู่ค้า 60,000 รายไม่ใช่สิ่งที่คู่แข่งจะสร้างขึ้นมาได้ในเวลาสั้นๆ และเมื่อมีลูกค้ามากขึ้นก็ดึงดูดคู่ค้าได้มากขึ้น วนเป็นวงจรไปครับ

จุดแข็งที่สองคือการมีหลายแบรนด์ในมือพร้อมกัน Ctrip และ Qunar ครองตลาดจีน ส่วน Trip.com และ Skyscanner ขยายไปตลาดโลก ทำให้บริษัทสามารถจับลูกค้าได้ทั้งสองกลุ่มโดยไม่ต้องแข่งกันเองครับ

ต้นทุนต่อรายได้ (cost of revenues) อยู่ที่ประมาณ 18-19% เท่านั้น บริษัทระบุว่าเป็นเพราะใช้ระบบ AI ช่วยงาน customer service และมีต้นทุนแรงงานที่แข่งขันได้ครับ นอกจากนี้ยังมีสาขาออฟไลน์กว่า 6,000 แห่งในจีนที่เป็นช่องทางเสริมสำหรับลูกค้าที่ไม่ถนัดออนไลน์ ซึ่งคู่แข่งออนไลน์รายอื่นอาจไม่มีครับ

🤝 ลูกค้าและพาร์ทเนอร์หลัก

ลูกค้าของ TCOM แบ่งเป็นสองกลุ่มหลักครับ กลุ่มแรกคือนักท่องเที่ยวรายย่อย (leisure travelers) ทั้งในจีนและต่างประเทศที่เข้ามาจองเองผ่านแอป และกลุ่มที่สองคือลูกค้าองค์กร (corporate clients) ที่ใช้บริการผ่านหน่วย corporate travel ซึ่งสร้างรายได้ราว 2,800 ล้าน RMB ในปี 2025 ครับ

ฝั่งคู่ค้า TCOM ทำงานกับโรงแรมและที่พักกว่า 1.7 ล้านแห่ง สายการบินมากกว่า 680 สาย รวมถึงผู้ให้บริการรถไฟ รถบัส เรือเฟอร์รี่ บริษัทเช่ารถ และผู้ให้บริการกิจกรรมในจุดหมายปลายทางครับ คู่ค้าเหล่านี้เชื่อมเข้าระบบผ่าน open platform ซึ่งมีกระบวนการคัดกรองและประเมินคะแนนจากผู้ใช้อยู่ตลอดเวลาครับ

⚠️ ความเสี่ยงที่ต้องรู้

ความเสี่ยงจากการพึ่งตลาดจีนและนโยบายรัฐ — รายได้ส่วนใหญ่ยังมาจากจีนผ่านแบรนด์ Ctrip และ Qunar รัฐบาลจีนมีอำนาจกำกับดูแลธุรกิจออนไลน์อย่างมีนัยสำคัญ นโยบายที่เปลี่ยนแปลงอาจกระทบรายได้โดยตรงครับ

ความเสี่ยงจากโครงสร้าง VIE — เนื่องจากกฎหมายจีนจำกัดการลงทุนต่างชาติในธุรกิจโทรคมนาคมและอินเทอร์เน็ต บริษัทจึงดำเนินการบางส่วนผ่านโครงสร้าง VIE (Variable Interest Entity) ซึ่งหมายความว่านักลงทุนต่างชาติไม่ได้ถือหุ้นโดยตรงในส่วนนั้น แต่เป็นสัญญาควบคุมเท่านั้น มีความเสี่ยงหากสัญญาถูกท้าทายทางกฎหมายครับ

ความเสี่ยงจาก HFCAA และการ delisting — เนื่องจากผู้สอบบัญชีตั้งอยู่ในจีน หากสำนักงาน PCAOB ของสหรัฐฯ ไม่สามารถตรวจสอบผู้สอบบัญชีได้อย่างสมบูรณ์ ADS ของ TCOM ในตลาด Nasdaq อาจถูกระงับการซื้อขายภายใต้กฎหมาย HFCAA ครับ

ความเสี่ยงจากความผันผวนของอุตสาหกรรมท่องเที่ยว — ธุรกิจนี้ไวต่อเหตุการณ์ที่ควบคุมไม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นโรคระบาด ความไม่สงบทางภูมิรัฐศาสตร์ ภัยธรรมชาติ หรือการปิดน่านฟ้า ซึ่งล้วนสามารถทำให้รายได้หายไปอย่างรวดเร็วครับ

ความเสี่ยงด้านฤดูกาล — รายได้กระจุกตัวในไตรมาสสาม (ช่วงหน้าร้อน) เป็นหลักครับ ทำให้ผลประกอบการรายไตรมาสผันผวนตลอดปี

🚀 อนาคตจะไปทางไหน

บริษัทระบุว่ากำลังขยายการให้บริการในตลาดต่างประเทศนอกจีนอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิกที่บริษัทระบุว่าเป็นหนึ่งในภูมิภาคที่เติบโตเร็วที่สุดด้านการท่องเที่ยวครับ Trip.com รองรับ 27 ภาษาและ 48 ไซต์ท้องถิ่นแล้ว และยังมีพื้นที่ขยายต่อครับ

บริษัทระบุว่าจะลงทุนด้าน AI เพิ่มเติม ทั้งในแง่การแนะนำสินค้าเฉพาะบุคคล การทำ cross-selling และการลดต้นทุนการตลาด ซึ่งปัจจุบัน sales and marketing expenses อยู่ที่ 24% ของรายได้ในปี 2025 เพิ่มขึ้นจาก 21% ในปี 2023 ครับ — น่าจับตาว่าการลงทุน AI จะช่วยดึงตัวเลขนี้กลับลงมาได้จริงไหมครับ

หมวด "อื่นๆ" ที่รวมโฆษณาและบริการทางการเงินเติบโตจาก 8% มาเป็น 10% ในสามปี แสดงว่าบริษัทกำลังหารายได้เพิ่มเติมจากฐานผู้ใช้เดิม โดยไม่ต้องหาลูกค้าใหม่ทั้งหมดครับ

📈 ผลล่าสุดสั้นๆ

ในปี 2025 รายได้การจองที่พักโตจาก 21,600 ล้าน RMB เป็น 26,100 ล้าน RMB (+21% YoY) และตั๋วโดยสารโตจาก 20,300 ล้าน RMB เป็น 22,500 ล้าน RMB (+11% YoY) ขณะที่ต้นทุนต่อรายได้ยังคงที่ที่ประมาณ 19% และอัตราภาษีจริงอยู่ที่ 15% ครับ ดูตัวเลข/กราฟเต็มได้ที่แท็บงบการเงินครับ