Baidu (BIDU) ทำธุรกิจอะไร? เข้าใจทั้งบริษัทใน 5 นาที

🏢 ทำธุรกิจอะไร

Baidu หรือ "ไป่ตู้" คือบริษัทเทคโนโลยี AI สัญชาติจีนที่เริ่มต้นจากการเป็นเสิร์ชเอนจินในปี 2000 — พูดง่ายๆ คือเป็น "Google ของจีน" ในยุคแรก แต่ปัจจุบันบริษัทก้าวข้ามกรอบนั้นไปแล้ว โดยวางตัวเองเป็นบริษัท AI เต็มรูปแบบที่มีทั้ง foundation model, cloud, และ autonomous driving ในมือครับ

ธุรกิจหลักแบ่งออกเป็นสองก้อนใหญ่ คือ Baidu General Business (ไม่รวม iQIYI) ซึ่งสร้างรายได้มากกว่า 70% และ iQIYI ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มสตรีมมิงวิดีโอที่ Baidu ควบคุมอยู่และรวมงบการเงินเข้ามาด้วยกัน ภายใน Baidu General Business มีสามกลุ่มธุรกิจหลัก ได้แก่ Mobile Ecosystem, AI Cloud และ Intelligent Driving & Other Growth Initiatives ครับ

Mobile Ecosystem หัวใจคือ Baidu App ซึ่งเป็นแอปค้นหาและฟีดข่าวที่มีผู้ใช้งานรายเดือน (MAU) 679 ล้านคนในเดือนธันวาคม 2025 นอกจากนี้ยังมีแอปอื่นๆ อีกกว่าสิบแอป เช่น Haokan และ Baidu Post รวมถึง ERNIE Bot ซึ่งเป็น AI chatbot ที่บริษัทเปิดตัวในต้นปี 2023 ครับ

💰 เงินเข้ากระเป๋ามาจากไหน

รายได้หลักของ Baidu มาจากสองทาง คือ "Online Marketing Services" และ "Others" ครับ

Online Marketing Services คือเงินที่ผู้ลงโฆษณาจ่ายให้ Baidu เพื่อให้สินค้าหรือบริการของตัวเองปรากฏในผลการค้นหาหรือในฟีดของผู้ใช้ โดยใช้ระบบประมูลราคา (P4P — Pay for Placement) ซึ่งแปลว่าเงินเข้าก็ต่อเมื่อมีคนคลิก ไม่ใช่แค่แสดงผล นี่ยังคงเป็นกระดูกสันหลังของรายได้บริษัทครับ

ส่วน Others นั้นรวมรายได้จาก AI Cloud (บริการ cloud และ AI ให้กับองค์กรและหน่วยงานรัฐ), ค่าสมาชิก iQIYI และรายได้อื่นๆ อีกสักส่วน รายได้รวมปี 2025 อยู่ที่ประมาณ 129,000 ล้านหยวน (ราว 18,500 ล้านดอลลาร์) ซึ่งลดลงจากปีก่อนที่ 133,000 ล้านหยวน สะท้อนว่าตลาดโฆษณาออนไลน์ยังคงอยู่ในช่วงกดดันครับ

🏰 จุดแข็งของธุรกิจ

จุดแข็งที่ชัดที่สุดของ Baidu คือการมี AI stack ครบทุกชั้นในบริษัทเดียวครับ ตั้งแต่ชิปและโครงสร้างพื้นฐาน (AI Cloud Infrastructure), deep learning framework ที่พัฒนาเอง, foundation model ในชื่อ ERNIE (ล่าสุดคือ ERNIE 5.0 ในปลายปี 2025), จนถึงแอปพลิเคชันที่ผู้ใช้สัมผัสได้โดยตรง บริษัทระบุว่าตัวเองเป็นหนึ่งในบริษัทไม่กี่แห่งในโลกที่ทำได้ครบทั้งสี่ชั้นนี้

ในฝั่ง AI Cloud นั้น IDC จัดอันดับให้ Baidu AI Cloud เป็นผู้ให้บริการ AI cloud อันดับ 1 ของจีนต่อเนื่องเป็นปีที่ 6 (จากรายงานปี 2024) ส่วนด้าน autonomous driving บริษัทถือว่าเป็นเจ้าแรกที่ได้รับใบอนุญาตให้วิ่งโดยไม่มีคนขับทั้งในสหรัฐฯ และจีน และปัจจุบัน Apollo Go ให้บริการในเมืองใหญ่หลายแห่งในจีนในรูปแบบ fully driverless 100% แล้วครับ

นอกจากนี้ฐานผู้ใช้ที่มีอยู่เดิมกว่า 679 ล้านคนบน Baidu App ทำให้บริษัทมีข้อมูลพฤติกรรมการค้นหาในปริมาณมหาศาลที่ใช้ฝึก AI ได้ต่อเนื่องมาหลายสิบปี และยังเป็นช่องทางนำลูกค้าเข้าสู่ ecosystem ของตัวเองได้โดยไม่ต้องพึ่งแพลตฟอร์มอื่น ครับ

🤝 ลูกค้าและพาร์ทเนอร์หลัก

ลูกค้ากลุ่มใหญ่ที่สุดคือผู้ลงโฆษณาออนไลน์ทั่วจีน ตั้งแต่ธุรกิจ SME ไปจนถึงองค์กรใหญ่ ที่ซื้อพื้นที่บนผลการค้นหาและฟีดของ Baidu App ส่วนใหญ่ไม่มีสัญญาระยะยาว จ่ายตามการใช้งานจริง ฝั่ง AI Cloud มีลูกค้าที่เป็นองค์กรเอกชนและหน่วยงานภาครัฐในจีนครับ

พาร์ทเนอร์ฝั่ง ecosystem คือเครือข่าย Baijiahao (BJH) Accounts ซึ่งเป็นผู้ผลิตคอนเทนต์ที่ป้อนข้อมูลเข้าสู่แพลตฟอร์ม รวมถึงนักพัฒนาหลายสิบล้านคนที่ใช้เครื่องมือ AI ของ Baidu สร้างแอปพลิเคชันต่างๆ บริษัทยังมี iQIYI เป็นบริษัทในเครือที่จดทะเบียนในตลาดหุ้นสหรัฐฯ (Nasdaq: IQ) และล่าสุดในปี 2025 ได้เข้าซื้อกิจการ YY Live จาก JOYY ในราคาประมาณ 2,100 ล้านดอลลาร์ครับ

⚠️ ความเสี่ยงที่ต้องรู้

ความเสี่ยงแรกที่เห็นได้ชัดในตัวเลขคือรายได้ที่ลดลงต่อเนื่อง จาก 134,598 ล้านหยวนในปี 2023 มาอยู่ที่ 129,079 ล้านหยวนในปี 2025 ขณะที่ cost of revenue กลับเพิ่มขึ้น และในปี 2025 มีการตั้ง impairment of long-lived assets สูงถึง 16,190 ล้านหยวน ส่งผลให้บริษัทมี operating loss ครั้งแรกในรอบหลายปี อยู่ที่ -5,823 ล้านหยวน แม้ net income ยังเป็นบวกจากรายได้อื่นที่ไม่ใช่การดำเนินงานครับ

ความเสี่ยงโครงสร้างที่ต้องเข้าใจก่อนลงทุนคือ Baidu ไม่ได้เป็นเจ้าของ VIE (Variable Interest Entities) โดยตรง แต่ควบคุมผ่านชุดสัญญาที่ซับซ้อน ซึ่งเป็นรูปแบบที่รัฐบาลจีนอาจตีความหรือเปลี่ยนกฎได้ในอนาคต ถ้าโครงสร้างนี้ถูกตั้งคำถาม ผู้ถือหุ้นที่ถือ ADS อยู่ในฐานะถือหุ้นใน Cayman Islands holding company ไม่ใช่ถือหุ้นในธุรกิจจีนโดยตรงครับ

ความเสี่ยงด้านกฎระเบียบก็หนักไม่แพ้กัน ทั้งกฎ anti-monopoly, กฎ data privacy, กฎ cybersecurity และกฎเกี่ยวกับ AI ในจีนที่เปลี่ยนแปลงบ่อย รวมถึงความเสี่ยงจากฝั่งสหรัฐฯ ที่อาจห้ามเทรด ADS หาก PCAOB ไม่สามารถตรวจสอบผู้สอบบัญชีในจีนได้ตาม Holding Foreign Companies Accountable Act (HFCAA) ครับ

ในส่วนของการแข่งขัน Baidu เผชิญแรงกดดันจากทั้ง ByteDance, Tencent, Alibaba และผู้เล่น AI รายใหม่ในจีน รวมถึงต้องพิสูจน์ว่าการลงทุนด้าน generative AI จะแปลงเป็นรายได้จริงได้อย่างไร เพราะปัจจุบันรูปแบบการสร้างรายได้จาก ERNIE และ AI Cloud ยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นครับ

🚀 อนาคตจะไปทางไหน

Baidu วางทิศทางหลักไว้สามเรื่องครับ หนึ่งคือการนำ generative AI เข้ามาปรับปรุงสินค้าและบริการทุกตัว ตั้งแต่ Baidu Search ไปจนถึง Baidu Wenku และ Baidu Drive โดยบริษัทระบุว่ากำลังเร่งความถี่ในการอัปเดต model ให้เร็วขึ้นในปี 2025 และเปิดตัว ERNIE 5.0 ในปลายปีเดียวกัน

สองคือ AI Cloud ที่บริษัทระบุว่ามีทั้ง infrastructure layer และ application layer ครอบคลุมลูกค้าองค์กรและภาครัฐ ซึ่งถ้า AI adoption ในจีนเพิ่มขึ้น ส่วนนี้น่าจะเป็นตัวขับเคลื่อนรายได้ในอนาคตครับ

สามคือ Intelligent Driving ผ่าน Apollo Go ที่บริษัทระบุว่าเป็นผู้นำตลาด autonomous ride-hailing ในจีน และกำลังขยายไปในเมืองใหม่ๆ อย่างไรก็ตาม ธุรกิจนี้ยังใช้เงินลงทุนสูงและยังไม่ชัดเจนว่าจะถึงจุดคุ้มทุนเมื่อไรครับ บริษัทระบุว่าเป็นส่วน "growth initiatives" ซึ่งหมายความว่าตอนนี้ยังเป็นรายจ่ายมากกว่ารายรับครับ

📈 ผลล่าสุดสั้นๆ

รายได้ปี 2025 อยู่ที่ 129,079 ล้านหยวน ลดลงประมาณ 3% จากปีก่อน และ operating income พลิกเป็นขาดทุน -5,823 ล้านหยวน เป็นครั้งแรก ส่วนหนึ่งมาจากการตั้ง impairment of long-lived assets 16,190 ล้านหยวน แต่ net income attributable to Baidu ยังเป็นบวกที่ 5,589 ล้านหยวน เนื่องจากมีรายได้อื่นๆ นอกการดำเนินงาน 12,539 ล้านหยวน ดูตัวเลข/กราฟเต็มได้ที่แท็บงบการเงินครับ